ગરૂડેશ્વરના ચીનકુવા ગામમાં વીજળી પડવાથી બે લોકોના દુઃખદ મૃત્યુ થયા હતા. આ ઘટના બાદ મૃતદેહોને પોસ્ટમોર્ટમ માટે ગરૂડેશ્વરની સરકારી સિવિલ હોસ્પિટલમાં લાવવામાં આવ્યા. પરંતુ, જ્યારે મૃતદેહોને ઘરે લઈ જવા માટે સબ વાહિનીની જરૂર પડી, ત્યારે હોસ્પિટલ પાસે આ મૂળભૂત સુવિધા ઉપલબ્ધ ન હોવાનું સામે આવ્યું. આ ઘટનાએ ન માત્ર હોસ્પિટલની વ્યવસ્થાપનની ખામીઓને ઉજાગર કરી, પરંતુ સરકારી અધિકારીઓની જવાબદારી અને લોકો પ્રત્યેના તેમના વલણ પર પણ ગંભીર સવાલો ઉભા કર્યા.
લોકોની માંગ અને અધિકારીનો ઉદ્ધત જવાબ
સ્થાનિક જનપ્રતિનિધિએ જ્યારે હોસ્પિટલના ડોક્ટર સાથે સબ વાહિનીની વ્યવસ્થા માટે ફોન પર સંપર્ક કર્યો, ત્યારે તેમને મળેલો જવાબ આઘાતજનક હતો. ડોક્ટરે જવાબદારી ઝાટકીને કહ્યું, “તમે અમારા ઉપરી અધિકારીઓને સવાલ કરો, એમને કેમ નથી પૂછતા? જો વ્યવસ્થા નથી, તો શું હું મારા ઘરેથી લાવીને મૂકી દઉં?” આ ઉદ્ધતાયભર્યા જવાબે ન માત્ર હોસ્પિટલની સેવાઓની ખોટને ઉજાગર કરી, પરંતુ એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું કે જવાબદાર અધિકારીઓ પોતાની ફરજથી દૂર ભાગી રહ્યા છે.
જવાબદારી કોની?
સરકારી હોસ્પિટલના ડોક્ટરો અને અધિકારીઓની પ્રાથમિક જવાબદારી છે કે તેઓ હોસ્પિટલમાં મૂળભૂત સુવિધાઓની ખાતરી કરે. જો સબ વાહિની જેવી આવશ્યક સેવા ઉપલબ્ધ નથી, તો તેની માંગણી કરવી અને ઉપરી અધિકારીઓ સમક્ષ રજૂઆત કરવી એ હોસ્પિટલ વ્યવસ્થાપનની જવાબદારી છે. પરંતુ, ગરૂડેશ્વર હોસ્પિટલના ડોક્ટરનું વલણ એ દર્શાવે છે કે તેઓ આ જવાબદારીથી બચવા માગે છે. લોકો જ્યારે આવી ખામીઓ ઉજાગર કરે છે, ત્યારે અધિકારીઓ દ્વારા “તમે નેતા બનવા આવ્યા છો” જેવા તાણાતૂટીભર્યા જવાબો આપવામાં આવે છે, જે લોકોની વેદના અને અધિકારોનું હનન કરે છે.
સિસ્ટમનો બચાવ કે નોકરીની સુરક્ષા?
આપણા વડીલો કહેતા, “સરકારી અધિકારીઓના બાર મોઢા હોય, એમની પાસે જવાબ તો હશે, પણ એ જવાબ વ્યવસ્થા ઊભી કરવા માટે નહીં, પોતાની નોકરી બચાવવા માટે હશે.” આ ઘટના આ કહેવતને સાચી સાબિત કરે છે. ડોક્ટરે નિષ્ઠાપૂર્વક સ્વીકારવું જોઈતું હતું કે, “અમે રજૂઆત કરી હતી, પરંતુ વ્યવસ્થા થઈ નથી. તમે જનપ્રતિનિધિ તરીકે રજૂઆત કરો, અમે તમારી સાથે છીએ.” પરંતુ, તેના બદલે, અહંકાર અને હઠનો રસ્તો અપનાવવામાં આવ્યો. “હું ડોક્ટર છું” એમ કહીને પોતાની જવાબદારીથી દૂર ન થઈ શકાય. ડોક્ટરની ભૂમિકા લોકસેવા માટે હોવી જોઈએ, નહીં કે અહંકારનું પ્રદર્શન કરવા માટે.
લોકસેવા કે લોકોનું અપમાન?
ગરૂડેશ્વરની આ ઘટના એક ઉદાહરણ છે કે કેવી રીતે સરકારી તંત્રની બેદરકારી અને અધિકારીઓનું અયોગ્ય વલણ લોકોની મૂળભૂત જરૂરિયાતોને અવગણે છે. જ્યારે લોકો પોતાની વેદના અને સમસ્યા રજૂ કરે છે, ત્યારે તેમની સાથે સહકાર આપવાને બદલે, અધિકારીઓ દ્વારા તેમનું અપમાન કરવામાં આવે છે. આ ઘટના સરકારી હોસ્પિટલોની વ્યવસ્થાપનની ખામીઓ અને જવાબદારીના અભાવને ઉજાગર કરે છે.
આ ઘટના એક ચેતવણી છે કે સરકારી હોસ્પિટલોમાં મૂળભૂત સુવિધાઓની ખાતરી કરવા માટે નક્કર પગલાં લેવાની જરૂર છે. જનપ્રતિનિધિઓ અને નાગરિકોએ સાથે મળીને આવી ખામીઓ સામે અવાજ ઉઠાવવો જોઈએ. અધિકારીઓએ પોતાની જવાબદારી સ્વીકારીને વ્યવસ્થા સુધારવા માટે પ્રયાસો કરવા જોઈએ, નહીં કે લોકોની રજૂઆતોને અવગણીને પોતાનો અહંકાર પ્રદર્શિત કરવો જોઈએ.
ગરૂડેશ્વરની આ ઘટના માત્ર એક હોસ્પિટલની વાત નથી, એ આખી સિસ્ટમની નિષ્ફળતાનું પ્રતિબિંબ છે. જો ડોક્ટરો અને અધિકારીઓ લોકસેવાને પોતાનો ધર્મ નહીં માને, તો આવી ઘટનાઓનું પુનરાવર્તન થતું રહેશે. લોકોની વેદનાને સમજીને, સિસ્ટમને સુધારવા માટે સામૂહિક પ્રયાસોની જરૂર છે.
