કેન્દ્રીય આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ મંત્રાલયે એક જાહેરનામું બહાર પાડીને કફ સિરપ સહિત તમામ પ્રકારના સિરપ પ્રિસ્ક્રિપ્શન વિના ઉપલબ્ધ કરાવવાનું જાહેર કર્યું છે. આ સિરપ ખરીદવા માટે ડૉક્ટરનું પ્રિસ્ક્રિપ્શન જરૂરી રહેશે. સરકારે ડ્રગ્સ રૂલ્સ, 1945માં સુધારો કરીને કફ સિરપ સહિત તમામ સિરપના વેચાણ માટેના નિયમો કડક બનાવ્યા છે. આનો અર્થ એ થયો કે ગ્રાહકોને હવે ફાર્મસીઓમાંથી આવી દવાઓ ખરીદવા માટે ડૉક્ટરના પ્રિસ્ક્રિપ્શનની જરૂર પડશે. આ પગલું મધ્યપ્રદેશ અને રાજસ્થાનમાં દૂષિત કફ સિરપ ખાવાથી બાળકોના મૃત્યુના મહિનાઓ પછી આવ્યું છે. આ ઘટનાઓએ સામાન્ય રીતે ઉપયોગમાં લેવાતી પ્રવાહી દવાઓની સલામતી અને નિયમન અંગે નવી ચિંતાઓ ઉભી કરી. આ ઘટનાઓએ સિરપના ઉત્પાદન અને વેચાણ પર કડક દેખરેખ અને નિરીક્ષણ માટે માંગણીઓ કરી.
9 જૂન, 2026 ના રોજનું આ જાહેરનામું ગયા વર્ષે ડિસેમ્બરમાં બહાર પાડવામાં આવેલા ડ્રાફ્ટ પ્રસ્તાવ પર જાહેર અભિપ્રાય માંગ્યા પછી જારી કરવામાં આવ્યું હતું. આ સુધારા હેઠળ, “સીરપ” શબ્દને ડ્રગ્સ નિયમોના શેડ્યૂલ K માં સમાવિષ્ટ દવાઓની શ્રેણીમાંથી દૂર કરવામાં આવ્યો છે. આ પગલાથી પ્રિસ્ક્રિપ્શન વિના ઓવર-ધ-કાઉન્ટર તેમના વેચાણને અટકાવશે અને આ દવાઓને કડક નિયમનકારી નિયંત્રણ હેઠળ લાવશે.
સૂચના અનુસાર, કેન્દ્ર સરકારે ડ્રગ્સ અને કોસ્મેટિક્સ અધિનિયમ, 1940ની કલમ 12 અને 33 હેઠળ મળેલી સત્તાઓનો ઉપયોગ કરીને ડ્રગ્સ નિયમો, 1945માં સુધારો કર્યો છે. સૂચનામાં જણાવાયું છે કે, “આ નિયમોને ડ્રગ્સ (પાંચમો સુધારો) નિયમો, 2026 કહી શકાય. તે સત્તાવાર ગેઝેટમાં તેમના પ્રકાશનની તારીખથી અમલમાં આવશે.” આ સુધારામાં ખાસ જણાવાયું છે કે ડ્રગ્સ નિયમો, 1945 ની અનુસૂચિ K માં “દવાઓનો વર્ગ” શીર્ષક હેઠળ સાતમી વસ્તુમાંથી “સીરપ” શબ્દ દૂર કરવામાં આવશે.
